Госпад Ніцьянанда

Госпад Ніцьянанда – гэта Госпад Баларама, старэйшы брат Госпада Крышны, які з’явіўся ў дзеяннях Шры Чайтаньі. Ніцянанда ёсць увасабленнем спрадвечнага духоўнага настаўніка, з ласкі якога можна ўбачыць Усявышняга і знайсці любоў да Яго. Ён пачаў у Бенгаліі масавую пропаведзь вучэння Шры Чайтаньі пра супольнае спяванне святога імя Крышны. І дасёння Ніцьянанда застаецца для бенгальцаў самым улюбёным героем, літасцівым збаўцам душаў.

Госпад Ніцьянанда – вечны спадарожнік Чайтаньі Махапрабху, Вярхоўнай Асобы Бога, таму імя Німай (Госпад Чайтанья) вельмі рэдка згадваецца без імя Нітай (Госпад Ніцьянанда). Немагчыма зразумець Госпада Чайтанью бяз міласці Ніцьянанды Прабху, спрадвечнага гуру ва ўсіх светах і пасярэдніка паміж Вярхоўным Госпадам і Ягонымі адданымі. Ён – другое цела Госпада, якое праяўляецца як Баларама для Шры Крышны, Лакшмана для Шры Рамы і Ніцьянанда Прабху для Чайтаньі Махапрабху.

Усе іншыя формы і ўвасабленні Вярхоўнага Госпада ўзнікаюць з гэтага другога цела. Такім чынам, Ніцьянанда Прабху – крыніца Санкаршаны, усіх Вішну і Ананта Шэшы. Яго і Адвайта Ачар’ю ўшаноўваюць нароўні з Госпадам Чайтаньем.

Падчас знаходжання на Зямлі Ніцьянанда Прабху быў старэйшы за Чайтанью Махапрабху больш чым на дзесяць гадоў. Ягоная скура такая ж белая, як у Госпада Баларамы. Ягоныя адзенні падобныя букету блакітных лотасаў, а ззянне Ягонага цела перасягае веліч узыходу месяца на заходзе сонца. Ніцьянанда Прабху валодае глыбокім меладычным голасам, які ўвесь час усхваляе Шры Крышну, у руках у Яго чырвоны кій, якім Ён багаслаўляе адданых і прымушае дрыжаць дэманаў. Ён настолькі пагружаны ў любоў да Вярхоўнага Госпада, што заўсёды знаходзіцца ў бесклапотным настроі авадхуты – чалавека, які цалкам вызваліўся ад усіх свецкіх пакутаў і прыхільнасцяў, і ніхто ня ведае, што Ён будзе рабіць у наступнае імгненне.

Ніцьянанда Прабху нарадзіўся ў Экачакры, маленькай вёсачцы ў сучаснай Усходняй Бенгаліі, каля 1474 года. У месцы Ягоных народзінаў пазней быў пабудаваны храм Гарбхашва, у які ў нашыя дні сцякаюцца мільёны паломнікаў. Ягоны бацька Хадай Ойха і маці Падмаваці былі набожнымі брахманамі родам з Мітхілы. Ніцьянанда Прабху нарадзіўся ў спрыяльны трынаццаты дзень месяца Магха (студзень-люты). У дзяцінстве Нітай (так называлі Ніцьянанду, калі ён быў маленькі) любіў разыгрываць падзеі з жыцця Госпада Шры Крышны і Госпада Рамы. Ён рабіў гэта з такім захапленнем, што ўся вёска купалася ў любові Вярхоўнага Госпада.

Улюбёнай гісторыяй Нітая была гісторыя пра Лакшмана, але ў Ягонай гульні былі падзеі, якія не згадваліся ў Рамаяне. Людзі дзівіліся і задаваліся пытаннем, ці прыдумляў Ён іх сам ці помніў з мінулых жыццяў. Вёска Экачакра была цалкам ахінута любоўю маленькага Нітая. Ён пражыў у ёй першыя дванаццаць гадоў Свайго зямнога жыцця.

Калі Нітаю было трынаццаць гадоў, знакаміты саньясі (манах-вандроўнік) Лакшміпаці Ціртха быў зачараваны адданасцю і служэннем Нітая і папрасіў Ягоных бацькоў аддаць хлопчыка яму, каб той суправаджаў яго ў сваіх падарожжах. Бацькі Нітая, трымаючыся правілаў ведычнай культуры, не маглі адмовіць у просьбе госцю і неахвотна, але ўсё ж рассталіся з сынам. Спустошаны расстаннем з Нітаем, Хадай Пандыт неўзабаве пайшоў з жыцця.

Нітай суправаджаў Лакшміпаці Ціртху каля дваццаці гадоў, цягам якіх Ён наведаў усе святыя месцы Бенгаліі, гэтак жа як Баларама ў часы бітвы на Курукшэтры. Лічыцца, што пазней Нітай атрымаў ініцыяцыю ў Лакшміпаці Ціртхі.

Таксама Ён меў зносіны з іншым вядомым вучнем Свайго настаўніка – Мадхавендрам Пуры, і хоць яны былі духоўнымі братамі, Нітай ставіўся да Мадхавендры як да духоўнага настаўніка. Мадхавендра Пуры вядомы тым, што абвясціў нектарную ісціну мадхур’я-расы (пакланення Вярхоўнаму Госпаду ў настроі думак шлюбнага кахання), якая пазней стала неад’емнай часткай Гаўдыя-вайшнавізму. Сярод іншых паслядоўнікаў Мадхавендры Пуры былі Адвайта Ачар’я і Ішвара Пуры (духоўны настаўнік Чайтаньі Махапрабху).

Ніцьянанда Прабху сустрэў Чайтанью Махапрабху ў 1506 годзе, калі Яму было трыццаць два гады, а Госпаду – дваццаць гадоў. Пасля прыбыцця на зямлю Надзіі Ён схаваўся ў хаце Нанданачар’і, каб узмацніць радасць Іхнай сустрэчы пасля расстання. Ведаючы пра з’яўленне Нітая, Госпад Чайтанья паслаў на Яго пошукі Харыдаса Тхакура і Шрываса Пандыта, але яны не далі рады. Урэшце Чайтанья Махапрабху ня змог больш трываць расстанне і Сам адправіўся наўпрост да Ніцьянанды. Экстаз ад Іхнай сустрэчы быў такі трансцэндэнтны, што кожны, хто быў сведкам, трапятаў ад гэтага ўзнёслага досведу. У памяць пра гэту сустрэчу ў Надзіі быў пабудаваны храм Шры Шры Гаўра Ніцьянанда.

Ніцьянанда Прабху быў духоўным настаўнікам і пашыральнікам руху санкіртаны (супольнага спявання імёнаў Крышны) па ўсёй правінцыі Гаўдыя-дэш ва Ўсходняй Індыі. Па Ягонай міласці Рагхунатха дас, адзін з шасці Госвамі, арганізаваў вядомае свята «Данда Махотсава» у Паніхацці, традыцыю, якая працягваецца і ў нашы дні. У гэтым праявілася Ягонае служэнне Чайтанью Махапрабху. Ніцьянанда Прабху разліваў Сваю міласць нават на такія палыя душы, як Джагай і Мадхай, выдзіраючы іх з грэшнага жыцця і баронячы ад гневу Госпада Чайтаньі. Сапраўды, Ягоная міласць ня ведала межаў, і дабраславёныя тыя людзі, якія спазналі нектар Ягоных настаўленняў.

Калі Ніцьянанда Прабху вярнуўся ў Бенгалію па просьбе Чайтаньі Махапрабху, Ён вырашыў з авадхуты стаць грыхастхам (сем’янінам). Ягонымі жонкамі сталі Джахнаві Дэві і Васудха, дочкі Сур’ядаса Саракхелы, які быў братам Гаўрыдаса Пандыта, блізкага сябра Чайтаньі Махапрабху і духоўнага настаўніка знакамітага Ш’ямананды Пандыта. У Ніцьянанды Прабху і Васудхі нарадзіліся сын Вірачандра і дачка Ганга Дэві. Неўзабаве Васудха памерла, і Джахнаві Дэві стала клапаціцца пра дзяцей. Пазней яна дала ініцыяцыю Вірачандру і стала настаўніцай Ш’ямананды Пандыта, Шрываса Пандыта і Нароттама даса Тхакура. Джахнаві Дэві заклала падмурак культуры паважнага стаўлення да жанчынаў у вайшнаўскай традыцыі.

Госпад Ніцьянанда скончыў Сваё зямное жыццё, зліўшыся з Боствам Крышны, вядомым як Банкіма Рай, непадалёк ад Экачакры. Вайшнаўскія ачар’і рашуча сцвярджаюць, што тыя, хто спрабуе зразумець Чайтанью Махапрабху без здабыцця міласці Ніцьянанды Прабху, ніколі не дасягнуць поспеху. Мы павінны шчыра маліцца Госпаду Ніцьянанду як адзі-гуру (спрадвечнаму духоўнаму настаўніку), каб дасягнуць лотасавых стопаў Шры Чайтаньі Махапрабху. Прысутнасць Ніцьянанды Прабху заўсёды адчуваецца адданымі поруч з іхным духоўным настаўнікам, бо гуру лічыцца жывой праявай любові і міласці Ніцьянанды Прабху, а Ягоная шакці (энэргія, сіла) даруе адданаму магчымасць шчыра служыць і адчуваць духоўнае шчасце.

(Падрыхтаваў Садху-бхушана дас, люты 2023)
Навігацыя: