Абуджэнне любові ў сэрцы

img

Любоў немагчыма без аб’екта любові. У традыцыі вайшнаваў, як і ва ўсёй ведычнай літаратуры, прынята лічыць, што найвышэйшым аб’ектам любові ёсць Вярхоўны Госпад, Шры Крышна. Любоўная прыхільнасць да Госпада называецца на санскрыце асакці. Гэтая стадыя духоўнага развіцця характарызуецца незвычайна глыбокім імкненнем да пастаяннага паўтарэння святога імя Крышны (а таксама да займання іншымі відамі адданага служэння) і адзінай скіраванасцю свядомасці да Крышны. На гэтай стадыі з’яўляецца прыхільнасць беспасярэдне да Госпада, тады як на стадыі ручы (смаку) прыхільнасць была скіравана пераважна на вонкавыя формы адданага служэння (слуханне, аповеды пра Госпада, служэнне ў храме і г. д.).

 

Асакці, прыхільнасць да Госпада, ачышчае сэрца чалавека да такой ступені, што нечакана яму можа здацца, што ён бачыць у сваім сэрцы адлюстраванне Госпада. На стадыі, што папярэднічае асакці, чалавек, заўважыўшы, што ягоны розум напоўнены матэрыяльнымі аб’ектамі і жаданнямі, прыкладае ўсе высілкі да таго, каб утаймаваць розум і засяродзіць яго на вобразе, якасцях і дзеях Госпада. Але знойдучы асакці, ён спантанна без якіх-небудзь высілкаў пагружаецца ў разважанні пра Госпада. Ня маючы асакці, чалавек, нават калі ён пазбаўлены ад сумневаў (ніштха), усё ж ня здольны зразумець, як і калі ягоны розум перастае думаць пра форму і якасці Госпада. У адрозненне ад яго, чалавек які развіў у сабе прыхільнасць да Госпада, не заўважае, як і калі ягоны розум забывае пра ўсё матэрыяльнае і спантанна прыцягваецца да ўсяго, што звязана з Крышнам. Вышэйшыя стадыі духоўнага шляху можна спазнаць толькі на практыцы. Адных тлумачэнняў недастаткова, каб на справе адчуць гэтыя эмоцыі.

 

Вонкавыя паводзіны чалавека, у якога ў сэрцы абудзілася любоў да Госпада, апісваюцца ў святых тэкстах такім чынам:

 

На досвітку, сустрэўшы незнаёмага, ён загаворыць з ім так: «Адкуль ідзеш, браце? Што ў гэтым куфры, які вісіць у цябе на шыі? Няўжо там шалаграма-шыла (Боства Госпада ў выглядзе невялікага каменьчыка)? Ты так далікатна прамаўляеш імя Крышны, што язык твой трапеча, цешачыся ягоным нектарам. Гледзячы на цябе, я адчуваю захапленне. Ня ведаю, чым я заслужыў, што бачу цябе цяпер. Раскажы мне пра ўсе святыя месцы, дзе ты пабываў, пра ўсе вялікія святыя душы, якія ты сустрэў на сваім шляху, і пра тое, што па іхнай літасці адкрылася табе. Ты дасягнуў дасканаласці і дапамагаеш у гэтым іншым». Так, распытваючы і славячы іншага адданага, ён будзе цешыцца нектарам патаемнай размовы.

 

Іншым разам, убачыўшы вайшнава са святым пісаннем у руках, ён выгукне: «Выдатная кніга, што ты трымаеш, надае табе незвычайную стаць. Па тваім выглядзе я здагадваюся, што ты вельмі адукаваны і мудры. Калі ласка, прачытай для мяне адзін верш з дзясятай песні «Шрымад-Бхагаватам». Ажыві мой слых, які, нібыта птушка чатака, якая спаталяе смагу вылучна з навальнічнага воблака, прагне нацешыцца струменем тваіх нектарных тлумачэнняў». Слухаючы, як вайшнаў тлумачыць верш, такі чалавек адчувае экстаз, і валасы на ягоным целе ўстаюць станьгом.

 

Заўважыўшы ўдалечыні групу адданых, ён узрадуецца: «О, сёння маё жыццё нарэшце завершыцца поспехам, бо зносіны з адданымі зруйнуюць ўсе мае грахі». Думаючы так, ён паклоніцца адданым, і ўпадзе перад імі ніцма. З любоўю сустрэты ўзнёслым маха-бхагаватам (шчырым і ўзнёслым адданым, споўненым любові да Госпада), ён сядзе перад ім, схіліўшы галаву, і будзе са слязьмі на вачах маліць яго: «О спадар, ты ёсць каштоўнасцю сярод тых, хто здольны вылечваць ад цяжкай хваробы матэрыялізму, якая ўразіла ўсе жывыя істоты ў гэтым свеце. Я – самы палы і нікчэмны чалавек. Калі ласка, правер мой пульс, выяві маю хваробу і парай, якія лекі мне прымаць і якую выбраць дыету. Вылечы мяне сваім цудадзейным гаючым сродкам і вярні мяне да жыцця». Маха-бхагавата кіне на яго свой літасцівы пагляд, і ён, ажыўлены нектарам размоваў узнёслага вайшнава, застанецца з ім на некалькі дзён, каб служыць ягоным лотасавым стопам.

 

Часам, гуляючы па беразе возера ці блукаючы па лесе, ён, перапоўнены любоўю да Госпада, будзе назіраць за звярамі і птушкамі, спрабуючы разгадаць па іхных паводзінах, задаволены ці незадаволены ім Крышна. «Калі Крышна літасцівы да мяне, то хай гэта аленіха адыдзе ў мой бок на тры крокі. Калі ж Ён забыў мяне, то яна адвернецца і ўцячэ». Маленькі хлопчык, які гуляе на ўскраіне вёскі, напомніць яму мудраца Санаку, і ён спытае яго: «Скажы, ці ўбачу я калісьці Враджэндра-кумара (яшчэ адно імя Крышны)?». Пачуўшы кароткае «не», ён пачне разважаць, ці прымаць ягоны адказ даслоўна ці шукаць у ім глыбейшы сэнс.

 

Іншым разам ён замкнецца ў сябе дома і, падобна скупому багацею, будзе разважаць дзень і ноч, у сне, стоячы і седзячы, куды яму ісці і што рабіць, каб знайсці жаданы скарб. Калі сваякі спытаюць, што з ім здарылася, ён прамаўчыць у адказ ці, прыкінуўшыся, адкажа, што ўсё ў парадку. Ягоныя сябры заўважаць, што да гэтага з ім не здаралася нічога падобнага. Суседзі пачнуць паказваць на яго пальцам, клічучы прыдуркаватым. Прыхільнікі ведычных рытуалаў (якія кіруюцца філасофіяй, паводле якой Бог абавязаны даваць нам плады нашай набожнасці) палічаць яго дурнем. Знаўцы логікі палічаць яго ахвярай памылковых уяўленняў пра жыццё. Аслепленыя сваёй набожнасцю набожныя людзі вырашаць, што ён упаў. Адданыя скажуць, што ён зразумеў істу сапраўднай філасофіі, а абражальнікі звінавацяць яго ў прыкідлівасці. Але наш герой, далёкі ад паняткаў славы і ганьбы, панесены струменем боскай ракі прыхільнасці да Госпада (асакці), пакіне ўсё як ёсць і будзе працягваць свой шлях.

Падрыхтаваў Садху-бхушана дас, лістапад 2022
Навігацыя: