Парампара і сампрадая

img

Найважнейшая ўмова існавання рэлігійнай традыцыі – гэта той механізм, з дапамогай якога перадаюцца духоўныя веды і забяспечваецца іхная захаванасць. Такім механізмам у вайшнаўскай традыцыі выступае духоўная пераемнасць – парамапара.

 

Парампара (літаральна «ад аднаго да другога») – разгортка традыцыі ў часе. Гэта ланцужок, што ідзе з глыбіні стагоддзяў, звёнамі якога служаць рэлігійныя настаўнікі, якія жылі адзін пасля аднаго. Кожны наступны ў гэтым ланцугу быў вучнем папярэдняга, такім чынам, праз сувязь настаўнік-вучань і перадаваліся веды. Пра значэнне парампары гаворыцца ў «Бхагавад-гіце» (4.2): «так здабытае праз парампару гэтае (веданне) спасцігалі святыя каралі». Гэта сістэма дазваляе захоўваць спрадвечнае разуменне святых тэкстаў, нягледзячы на велізарныя прамежкі часу, якія раздзяляюць нас ад іхнага ўзнікнення. Парампара забяспечвае дыяхроннае адзінства традыцыі, а таксама ейную «пазачасавасць» адносна сітуацыі навакольнага свету, якая пастаянна змяняецца. Для таго, каб выключыць магчымасць скажэнняў, неабходна, каб усе звёны парампары, г. зн. носьбіты і перадатчыкі ведаў, валодалі духоўнай дасканаласцю і ўзнёслымі маральнымі якасцямі.

 

Іншае важнае паняцце, якое мае дачыненне да традыцыі і што ахоплівае яе ў дыяхронна-сінхронным адзінстве – сампрадая. Сампрадая – гэта сукупнасць вучэння, культу і духоўных практыкаў, якія маюць адзін выток, а таксама іх носьбітаў. Сампрадая ёсць адзінствам гэтых элементаў, якое ўвабрала ў сябе ўсю мінулую традыцыю і прэзентуе яе ў сучаснасці. У паняцце сампрадаі ўваходзіць ейнае суаднесенасць з іншымі рэлігійнымі і філасофскімі школамі, а таксама здольнасць, застаючыся «па-за часам», заўсёды быць жывой крыніцай духоўнага ведання і прыстанкам для шукальнікаў Ісціны.

(Падрыхтаваў Садху-бхушана дас, снежань 2022)
Навігацыя: