З’яўленне Госпада Ваманадэвы

Госпад Ваманадэва і Махараджа Балі

У восьмай песні Шрымад-Бхагаватам апавядаецца пра тое, як Госпад Ваманадэва з’явіўся на свет, і як Ён адправіўся да месца ахвярапрынашэння, якое праводзіў Махараджа Балі (кароль з дынастыі дэманаў-дайцьяў, вялікі адданы Госпада). Махараджа Балі ветліва прыняў Ваманадэву і сказаў, што гатовы падараваць Яму ўсё, што Ён пажадае.

 

Госпад Ваманадэва з’явіўся ў гэтым свеце з улоння Адзіці, трымаючы ў руках ракавіну, дыск, булаву і лотас. Колер Ягонага цела быў цёмным, і Ён быў апрануты ў жоўтыя адзенні. Госпад Вішну з’явіўся ў спрыяльны час: у дзень Шравана-двадашы, калі ўзышла зорка Абхіджыт. Тым часам ва ўсіх трох светах (у тым ліку на вышэйшых планетах, у касмічнай прасторы і тут, на Зямлі) паўбагі, каровы, брахманы і нават поры года, цешачыся з’яўленню Госпада, перапоўніліся шчасцем. З той пары гэты спрыяльны дзень называюць віджая.

 

Калі Сам Госпад, Вярхоўная Асоба, чыё цела мае прыроду сат-чыт-ананды, з’явіўся як сын Каш’япы і Адзіці, Ягоныя бацькі былі вельмі здзіўлены. Пасля таго як Госпад паўстаў перад імі, Ён прыняў аблічча карліка (Ваманы). Вялікія мудрацы радасна сустрэлі гэту падзею і на чале з Каш’япам Муні правялі абрад з нагоды народзінаў Ваманадэвы. Калі на Госпада Ваману ўрачыста надзявалі святы шнур, Яму прынеслі ўшанаванні бог Сонца, Брыхаспаці, багіня Зямлі, бог райскіх планетаў, Ягоная маці, Госпад Брахма, Кувэра, сем Рышы і іншыя.

 

Пасля гэтага Госпад Ваманадэва адправіўся туды, дзе брахманы з дынастыі Бхрыгу праводзілі ахвярапрынашэнне. Гэта было на поле Бхрыгукаччха, на паўночным беразе ракі Нармады. Убраны ў аленевую шкуру, з поясам з чароту (мунджа) і святым шнуром, з дандай у руках, парасонам і збаном (камандалу), Госпад Ваманадэва прыйшоў туды, дзе Махараджа Балі здзяйсняў яг’ю.

 

Боскае ззянне Госпада Ваманадэвы зацямніла хараство ўсіх сабраных там жрацоў, і яны, устаўшы са сваіх месцаў, узнеслі Яму малітвы. Сам Госпад Шыва прымае на сваю галаву воды Гангі, якія бяруць пачатак ад вялікага пальца на назе Ваманадэвы. Таму і Махараджа Балі, абмыўшы Госпаду стопы, адразу абрасіў гэтай вадой сваю галаву і адчуў, што яму і ягоным продкам выпала велізарная ўдача.

 

Потым Махараджа Балі пацікавіўся, ці ня мае Госпад Ваманадэва патрэбы ў чым-небудзь, і сказаў, што гатовы даць Яму грошы, каштоўнасці – усё, што Ён пажадае.

 

Урывак з Шрымад-Бхагаватам:

 

Махараджа Юдхіштхіра спытаў Госпада: «О Джанардана, калі ласка, раскажы мне, як Ты ўтаймаваў Балі Махараджу. Будзь літасцівы да мяне і адкажы на гэтае пытанне».

Усявышні Госпад адказаў: «О Юдхіштхіра, леў сярод каралёў, Я з радасцю распавяду табе гісторыю, слуханне якой ухіляе ўсе наступствы грахоў.

 

Некалі ў Трэта-югу жыў кароль на імя Балі; нарадзіўшыся ў сям’і дэманаў, ён быў вельмі адданы Мне. Ён праспяваў Мне шмат ведычных гімнаў і, каб задаволіць Мяне, здзейсніў рытуал хома. Ён шанаваў двойчынароджаных брахманаў і заняў іх выконваннем штодзённых ахвярапрынашэнняў. Балі ваяваў з Індрам і перамог яго ў бітве. Балі завалодаў усім нябесным каралеўствам, якое Я даў Індры, таму Індра і ўсе іншыя паўбагі, а таксама многія вялікія святыя прыйшлі да Мяне і паскардзіліся на Балі Махараджу. Схіліўшы галовы да зямлі і ўзнесучы святыя малітвы з Ведаў, яны, разам са сваім духоўным настаўнікам Брыхаспаці, ушанавалі Мяне. І я пагадзіўся з’явіцца дзеля іхнага дабра як карлік Ваманадэва – Маё пятае ўвасабленне».

 

Кароль Юдхіштхіра спытаў: «О Госпад, як змог Ты ў целе карліка зрынуць такога магутнага дэмана? Калі ласка, ясна вытлумач гэта, бо я Твой шчыры адданы».

Трэці крок Госпада Ваманадэва

Усявышні Госпад, Шры Крышна, сказаў: «Я быў брахманам, хоць і карлікам, і папрасіў у Балі Махараджа міласціну ў выглядзе зямлі. Я сказаў: «О Балі, калі ласка, ахвяруй Мне ўсяго толькі тры крокі зямлі». Бяз доўгіх развагаў Балі пагадзіўся задаволіць Маю просьбу. Але калі ён паабяцаў даць Мне зямлю, Маё цела павялічылася да гіганцкай трансцэндэнтнай формы. Я пакрыў усю зямлю Сваімі стапамі, усю Бхуварлоку Сваімі сцёгнамі, Сваргалоку (нябесныя планеты) – станам, Махарлоку жыватом, Джаналоку грудзьмі, Тапалоку шыяй і Сацьялоку галавой і тварам. Я пакрыў усё матэрыяльнае стварэнне. Усе планеты сусвету, уключна з Сонцам і Месяцам, былі аточаны Маёй гіганцкай формай. Бачачы гэту Маю дзівосную гульню, усе паўбагі, уключаючы Індру і Шэшу, караля змеяў, заспявалі ведычныя гімны і ўзнеслі Мне малітвы. Потым Я ўзяў Балі за руку і сказаў яму: «О, бязгрэшны, Я пакрыў усю зямлю адным крокам і ўсе нябесныя планеты другім. Куды ж Мне зрабіць трэці крок, каб адмераць абяцаную Мне зямлю?» Выслухаўшы гэта, Балі Махараджа ўпаў ніцма і прапанаваў Мне сваю галаву. О Юдхіштхіра, Я паставіў стопы на ягоную галаву і саслаў яго аж да падземнай Паталалокі. Бачачы ягоную пакорлівасць, Я застаўся вельмі задаволены і сказаў Балі, што з гэтага часу назаўжды застануся ў ягоным палацы. Потым, у Парыварціні Экадашы светлай паловы месяца Бхадра, Балі, сын Вірочаны, усталяваў у сваёй абіцелі Маё мурці.

Цытаты з Шрымад-Бхагаватам:

 

Чалавек павінен здавольвацца тым, што даруе яму провід, бо нездаволенасць ніколі не прыносіць шчасця. Хто не ўтаймаваў сваіх пачуццяў, той ня будзе шчаслівы, нават стаўшы гаспадаром трох светаў.

Госпад Вамана, Шрымад-Бхагаватам (8.19:24).

 

Няма нічога больш грэшнага, чым хлусня. Таму маці-Зямля сказала аднойчы: «Я магу вытрымаць любы цяжар, апроч чалавека, які маніць».

Кароль Балі, Шрымад-Бхагаватам (8.20:4).

 

Ты, о Госпад, больш чым хто-небудзь жадаеш нам, дэманам, дабра і таму дзеля нашай жа выгоды бярэш на Сябе ролю ворага дэманаў. Паколькі мы заўсёды імкнёмся да славы і пашаны, Ты, караючы нас, дапамагаеш нам убачыць праўдзівы шлях.

Кароль Балі, Шрымад-Бхагаватам (8.22:5).

 

Што мне матэрыяльнае цела, якое пад канец жыцця няўхільна расстаецца са сваім уладальнікам? Які толк ад усіх сямейнікаў, якія, нібы рабаўнікі, адымаюць у чалавека грошы, прызначаныя для служэння Богу? Які толк ад жонкі? Яна толькі служыць прычынай усё большай матэрыяльнай абумоўленасці. І які толк ад сям’і, хаты, краіны і роду? З-за прыхільнасці да іх чалавек марнуе каштоўныя сілы, падараваныя яму ў гэтым жыцці.

Кароль Балі, Шрымад-Бхагаватам (8.22:9).

 

Дарагі Брахма, з-за матэрыяльнага багацця неразумны чалавек дурнее і робіцца вар’ятам. Ён перастае шанаваць каго б там ні было ў трох светах і адмаўляецца прызнаваць нават Маю ўладу. Каб даць такому чалавеку асаблівую міласць, Я першым чынам адбіраю ў яго ўсё.

Госпад Вамана, Шрымад-Бхагаватам (8.22:24).

Становішча караля Балі было аналагічным становішчу валадара ўсяго свету. Аднак, маючы ўсе гэтыя багацці, маючы такую неабмежаваную ўладу ў сусвеце, у хвіліну поўнага краху ў сваім жыцці, ён усё ж застаўся адданы свайму слову. Госпад ашукаў Балі, адабраўшы ў яго на падставе трох крокаў усё ягонае каралеўства. Госпад пазбавіў Балі ўсіх матэрыяльных дабротаў і даў магчымасць выбару як паступіць у гэтай складанай сітуацыі: выканаць сваё абяцанне Госпаду, ці падмануць. І да апошняга моманту кароль быў адданы свайму вырашэнню і сваёй прыхільнасці да Госпада, таму, нават страціўшы ўсе тры светы, адпрэчыўшы свайго духоўнага настаўніка, якому Балі быў абавязаны жыццём, адпрэчыўшы ўсіх сваіх патужнікаў і блізкіх, зганьбаваны і зрынуты – Махараджа Балі ўсё ж застаўся адданым Госпаду. І Госпад узнагародзіў караля Балі такімі дарункамі, якіх ня могуць дасягнуць нават паўбагі на райскіх планетах.

 

Слава, слава Госпаду Ваманадэву!

(Падрыхтаваў Садху-бхушана дас, верасень 2023)
Навігацыя: